"Se-pan-gâ Tè-kok" pán-pún chi-kan bô-kāng--ê tē-hng

無編輯摘要
~ (remove redundant template, removed: {{Link FA|es}} using AWB
[[File:Spanish Empire Anachronous 0.PNG|thumb|350px]]'''Se-pan-gâ Tè-kok''' ([[Se-pan-gâ-gí]]: Imperio Español) á Se-pan-gâ Si̍t-bîn Tè-kok (Se-pan-gâ-gí: Imperio colonial español) sī sè-kài siōng tē-it phoe chin-chiàⁿ ì-gī ê [[choân-kiû tè-kok]] kap [[si̍t-bîn tè-kok]] chi-it, mā iā-sī [[sè-kài le̍k-sú]] siōng toā ê tè-kok chi-it, pī jīn-ûi sī thâu-chi̍t-ê [[ji̍t-put-lo̍h tè-kok]].
 
== Le̍k-sú ==
[[16 sè-kí]] tiong, [[Se-pan-gâ]] kap [[Phû-tô-gâ|Phû-tô-gê]] sī au-chiu khoân-kiû thàm-hiám kap si̍t-bîn khok-tiong ê sian-khu, pēng tī koh toā hái-iûⁿ khai-thok bō͘-e̍k lō͘-soàⁿ, tì-sú bō͘-e̍k hoân-êng, lō͘-soàⁿ tùi se-pan-gâ hoâiⁿ khoà tāi-se-iûⁿ tio̍h bí-chiu, tùi ba̍k pìn ko hoâiⁿ khoà thài-pêng-iûⁿ, keng-húi lu̍t khûn eh pián-F-a. Se-pan-gâ cheng-ho̍k chiá chhui-húi liáu o siⁿ te̍k khek, ìn ka tè-kok kap má ngá bûn-bêng, pēng-tùi lâm pak-bí-chiu toā phiàn léng-thó͘ ióng-iú soan-chheng. hit-ê sî-chūn, pîn tio̍h kî keng-giām chhiong-chiok ê hái-kun, se-pan-gâ tè-kok chheng-pà hái-iûⁿ; pîn tio̍h kî kiaⁿ-lâng, hùn-liān ū sò͘ ê pō͘-peng hong-tīn (Tercio) , i chú-cháiⁿ au-chiu chiàn-tiûⁿ. Se-pan-gâ tī 16 tio̍h [[17 sè-kí]] keng keng-le̍k i ê bûn-hoà n̂g-kim nî-tāi.
 
[[16 sè-kí]] tiong, [[Se-pan-gâ]] kap [[Phû-tô-gâ|Phû-tô-gê]] sī auAu-chiu khoân-kiû thàm-hiám kap si̍t-bîn khok-tiong ê sian-khu, pēng tī koh toā hái-iûⁿ khai-thok bō͘-e̍k lō͘-soàⁿ, tì-sú bō͘-e̍k hoân-êng, lō͘-soàⁿ tùi se-pan-gâ hoâiⁿ khoà tāi-se-iûⁿ tio̍h bí-chiu, tùi ba̍k pìn ko hoâiⁿ khoà thài-pêng-iûⁿ, keng-húi lu̍t khûn eh pián-F-a. Se-pan-gâ cheng-ho̍k chiá chhui-húi liáu o siⁿ te̍k khek, ìn ka tè-kok kap má ngá bûn-bêng, pēng-tùi lâm pak-bí-chiu toā phiàn léng-thó͘ ióng-iú soan-chheng. hit-ê sî-chūn, pîn tio̍h kî keng-giām chhiong-chiok ê hái-kun, se-pan-gâ tè-kok chheng-pà hái-iûⁿ; pîn tio̍h kî kiaⁿ-lâng, hùn-liān ū sò͘ ê pō͘-peng hong-tīn (Tercio) , i chú-cháiⁿ au-chiu chiàn-tiûⁿ. Se-pan-gâ tī 16 tio̍h [[17 sè-kí]] keng keng-le̍k i ê bûn-hoà n̂g-kim nî-tāi.
 
16 sè-kí tiong-kî khai-sí, Se-pan-gâ [[Ha-pò͘-su-pó Ông-tiâu]] lī-iōng bí-chiu chhái-khòng só͘-tek ê kim-gûn chhú-tit koh khah chē kun-hùi, í èng-hù tī au-chiu kap pak-hui ê tn̂g-kî chiàn-cheng. se-pan-gâ tùi-1580 nî kiam pèng phû-tô-gê tè-kok (tī 1640 nî sit--khì) khai-sí, it-ti̍t î-chhî sè-siōng siōng toā--ê tè-kok, ti̍t tio̍h-19 sè-kí sòng-sit bí-chiu si̍t-bîn-tē, chiong hō͘ i tùi-1640 nî-tāi khai-sí tī kun-sū kap keng-chè liân hoan tú tio̍h pho-chiat. Chèng-tong se-pan-gâ in kiàn-li̍p tè-kok á bīn-tùi sin chhèng-kok-cho̍k khùn-kéng kap thòng-khó͘, I-ê su-sióng ka tī chū-jiân hoat, chú-koân, kok-chè-hoat, chiàn-cheng kap keng-chè kiàn-kò͘ liáu chi̍t-koá-siōng chá ê hiān-tāi su-sióng. kî iú-koan su-sióng ha̍k-phài thóng-chheng choè sat la-bān-kha̍h ha̍k-phài. In sīm-chì hoâi-gî [[Tè-kok chú-gī]] ê chèng-thóng.